Ben çok şükür Cumhuriyet Döneminin rahatlığı içinde yetiştim.
 Önce babam rahmetli Mahmut TEK'ER'in anılarını okuyorum. (Özetle)
 Öyle zamanlar vardı ki: Köy ve şehirlerde aileler, güvenliğini sağlamak için, silahlanıp kendilerini korumak zorundaydılar.
 Samsun, Bafra, Merzifon Rumları bizimkilerde dahil Nebyen Dağlarında toplanırlardı; hayli kalabalıktılar.
 Ankara Hükümetinin içte dışta mücadelesini sürdürürken eşkıyalarda; zaten fakirleşmiş, yaşama güçlüğü içinde olan halka zulmediyorlardı.
 Birgün şer kuvvetleri birleşti, Boğa Köyü'nde toplantı yaptılar. Kasabayı basıp basmamaya tartıştıkları duyuldu. Bir tarafta Yunanlılarla savaş, içerde eşkıyalar; Halk korku içinde “Bu akşam basacaklar, yarın basacaklar diye endişe içinde yaşıyorlardı.
 Nihayet Kasaba'ya gelmişler, Çınar ağacının bulunduğu meydanda tüfeklerle beklerken; Cemil Cahit Toydemir'in tümeniyle gelişini duyunca derhal kaçmışlar, Endişeden kurtulup rahata eren halk askerleri ağırlama yarışına girmişler. Toydemir'e kurtarıcı gözüyle bakarlarmış.
 Anıları okuyunca bir izlenim aklıma geldi. Köprübaşı ilkokulunda Atatürk büstü açılışı yapılacak. Vali Ertuğrul Ünlüer kürsüye çıkınca ezan başladı. Sustu. Saygıyla dinledi.
 Ezan bitince şöyle başladı konuşmaya:
 - Eğer Atatürk olmasaydı, bu minarelerden ezan sesi yerine, çan sesleri dinlerdik.
 Bugün Amerika'da, Türklerin Ermenileri katlettiği yalanı kabul edilmiş,Demokratik Avrupa Ülkelerinden İsveş'te “Türkler katliam yapmadı” görüşünü savunan Doğu Perinçek'e ceza verilmişti.
   Pontus Çeteleri
 Babamın Anılarından:
 “Pontus Çetelerinin katliam yaptıkları yerlerin başında Vezirköprü geliyordu. İlçemizi 800 kişilik bir Rum Çetesi basmıştı. Evleri yakılmış, malları mülkleri, ırzları, canları yok edilmişti.” (Tabi bunlar Avrupa ve Amerika için Demokrasi demek.)
 Diğer kaynaklardan da izleyelim.
   Ortaklar Köyü'nde
 Bugün Havza'ya bağlı Ortaklar Köyü 150 hanelik, yağıyla kavrulan, halkı huzur ve rahat içinde yaşayan bir köyümüzdü.
 1921 yılı Ekim Ayı'nın İkisinde, Köy Rum Çetelerince basılmış; halkın malı, mülkü, ırz ve namusu tarumar edilmişti.
 Çeteler; Vezirköprü, Havza, Merzifon, Gümüşhane'den bir araya gelerek birleşmele-rinden korkuluyordu. Halkı Kadın-Erkek bir bir yakalayıp kurşun ve süngüden geçiriyorlardı.
 Köyde erkeklerden 12, kadınlardan 34 kişi yaralı olarak kalıyor.
 Sonra köyü 34 ev, 23 samanlık, 25 za-hire ambarı toplam 83 bina tamamen yanmış oluyor. Yüz on hane yok edilmiş. Geriye kalan kırk hane yakılmaya değer bulunmamış, İnek, öküz, manda gibi çiftlik hayvanlarını da alıp götürmüşler.
 Bunların fakir ve yoksul halka zararı o zamanın şartlarında korkunç rakamlara ulaşıyor.
    Esenköy
 Ortaklar Köyü'nü basan Rum Çeteleri sonra Esenköy'e gelmişler. Esenköy o zamanlar 20 hanelik bir köymüş. Köy içinde buldukları 15 kişiyi, 5 erkekle dört kadını şehit etmişler. 2 erkekle bir kadını da ağır yaralamışlar.
    Şehitler
 Ağviran Köyü'nden Ahmet oğlu Ali Çavuş (5 Ocak 1919), Sarıalan Köyü'nden Hatip oğlu Hacı Ali (07.02.1916), Elemi Köyü'nden Şirin oğlu İsmail ile karısı Emine, Gölalan'dan Hacı Hasan oğlu Ahmet, Taşkale Mahallesi'nden Terzi Lefter oğlu İshak, Çersiyan Köyü'nden Karakaş oğlu Mehmet Onbaşı (20.06.1921), Yarbaşı Köyü'nden Seyit Ahmet ve Fatma, Elemi Köyü'nden Zulneli oğlu Hüseyin'in ile karısı Şerife, Esenköy'den Tahir kızı Ayşe, Gulam (Bahçekonak)'tan Hacı Osman, kızı Kafiye ve gelini Fatma, Abdulgani Mahallesinden Hacı Hasanzade Mehmet Efendi (04.10.1919) şehit edildiler.
 Ayrıca: Güneyköy, Cebeli, Boruk, Ayvalı, Göl, Sarıdibek, Çanaklı Mah. Gödele (Gödeller olacak) Hacı Nuri, Çanaklı'dan Hikmet Efendi vs. öldürülenlerin listesi uzayıp gidiyor.
 Yukarıdaki şahısları öldürenlerin içinde Vezirköprü'lü eşkıyalarda vardı.
  
 Emperyalizmin ezmeye çalıştığı bir ulus olarak, Kenya’nın bağımsızlık önderi K. Kenyatta’nın yıllar önce yazdığı o ünlü şiiri nasıl unuturuz?
.../Batılılar geldiklerinde, ellerinde İncil/ Bizim elimizde topraklarımız vardı/ Bize gözlerimizi kapayarak/ Dua etmeyi öğrettiler/ Gözlerimizi açtığımızda ise/ Bizim elimizde İncil/ Onların elinde bizim topraklarımız vardı/...